الشيخ علي المشكيني
224
تفسير روان (فارسى)
[ رفتار درست با پدر و مادر ] ( آيهء 8 ) وَ وَصَّيْنَا الْإِنسنَ بِوَ لِدَيْهِ حُسْنًا وَ إِن جهَدَاكَ لِتُشْرِكَ بِى مَا لَيْسَ لَكَ بِهِى عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَآ إِلَىَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبّلُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ تفسير : و انسان را به نيكى به پدر و مادرش سفارش كرديم و گفتيم : اگر با تو سخت گيرند و جدال و نزاع كنند تا چيزى را كه علم به الوهيت آن ندارى شريك من سازى از آنان اطاعت مكن . چرا كه طاعت مخلوق در معصيت خالق روا نيست ، و حق مخلوق هر قدر عظيم باشد در وقت فرمانبردارى از خالق ساقط خواهد بود . تنبيه : آيهء شريفه نسبت به تمام مكلّفان عام است ، بنابراين نيكويى به والدين به اطاعت از آنان در آنچه مورد رضاى الهى است ، واجب است . در كتاب كافى ، از ابى ولّاد روايت شده كه سؤال نمودم از حضرت صادق عليه السلام از قول خداى عزوجل وَ بِالْوَ لِدَيْنِ إِحْسَانًا اين احسان چه چيز است ؟ فرمود : احسان اين است كه صحبت ايشان را نيكو بدارى ، و ايشان را به زحمت نيندازى كه بگويند به تو آنچه را محتاجاند به آن . . . « 1 » يعنى پيش از سؤال آنها احتياجشان را رفع بنما ؛ لكن اين اطاعت منوط باشد به رضاى الهى ، پس اگر به معصيت امر نمايند بايد با آنها مخالفت نمود ؛ زيرا : لَاطَاعَةَ لِمَخْلُوقٍ فى مَعْصِيَةِ الخَالِق : براى مخلوق در نافرمانى خالق طاعتى نيست . « 2 » الىّ مرجعكم فَأُنَبّلُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ : بازگشت شما از مؤمن و كافر و بارّ و عاقّ ، به سوى من است ، پس شما را از آنچه عمل مىكردهايد آگاه مىكنم ؛ يعنى به جزاى اعمالتان مىرسانم .
--> ( 1 ) . اصول كافى ، ج 2 ، كتاب الايمان و الكفر ، باب البرّ بالوالدين ، ص 157 ، ح 1 . ( 2 ) . بحار الانوار ، ج 74 ، ص 71 از امام صادق عليه السلام .